Çamaşır makinesinin sıkma yapmaması, evde en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Makine yıkamayı bitirmiş gibi görünür ama tambur yeterince hızlanmaz, program uzar, çamaşırlar sırılsıklam kalır ya da makine sıkmaya geçmeden programı sonlandırır. Bu durum bazen basit bir dengesizlik probleminden, bazen de pompa, kayış, motor, kapak kilidi gibi parçalarla ilgili teknik bir arızadan kaynaklanabilir. Bu yazıda, çamaşır makinesi sıkma yapmıyorsa olası nedenleri adım adım ele alacak, evde uygulayabileceğiniz kontrolleri anlatacak ve hangi durumlarda profesyonel destek gerektiğini netleştireceğiz.
Sıkma işlemi aslında makinenin en “hassas” aşamasıdır. Çünkü cihaz, yüksek devirde dönmeden önce güvenlik kontrollerini tamamlar: kapak kilidi devrede mi, tahliye tam mı, yük dengeli mi, motor hızlanabiliyor mu, su seviyesi doğru mu? Bu zincirin herhangi bir halkası sorunluysa makine sıkmayı ya hiç başlatmaz ya da yarıda keser. Bu yüzden arızayı doğru okumak için belirtilere dikkat etmek gerekir: Makine suyu boşaltıyor mu? Pompa sesi geliyor mu? Tambur hiç mi dönmüyor yoksa yavaş dönüp duruyor mu? Kapakta kilit işareti yanıyor mu?
Bazı durumlarda sorun arıza değil, seçilen programın doğal sonucudur. Örneğin “hassas”, “yün”, “elde yıkama” gibi programlarda sıkma devri düşük olabilir veya sıkma otomatik devre dışı kalabilir. Ayrıca yanlışlıkla “Sıkma iptal / Suda bekletme” seçeneği işaretlendiyse çamaşırlar ıslak çıkar. Önce program düğmesini kontrol edin, sonra sıkma devrini (800/1000/1200 gibi) artırıp tekrar deneyin. Makinenin ekranında devir değeri görünmüyorsa bile panelde sıkma ayarı genellikle ayrı tuşla seçilir.
Bir diğer basit ihtimal, aşırı köpüklenmedir. Çok deterjan kullanımı veya yanlış deterjan (elde yıkama deterjanı vb.) makinenin köpük algılayıp sıkmayı geciktirmesine neden olabilir. Köpük fazla olduğunda makine güvenlik gereği yüksek devre çıkmaz. Bu durumda bir durulama + sıkma programı çalıştırıp köpüğü azaltmayı deneyebilirsiniz.
Çamaşır makinesi sıkmaya geçerken yükün dengeli dağılmasını ister. Tek parça ağır ürünler (battaniye, bornoz, kalın mont) veya az parça çamaşır, tambur içinde topaklanıp dengesiz dağılım oluşturabilir. Modern makineler dengesizliği algıladığında sıkma devrini yükseltmez; tamburu sağa sola çevirip yükü dağıtmaya çalışır, olmazsa sıkmayı iptal edebilir.
Bunu anlamanın pratik yolu şudur: Programın sonunda çamaşırlar çok ıslak kalıyor ama makine hata vermiyorsa, özellikle de içeride tek bir ağır parça varsa büyük ihtimalle dengesizlik vardır. Çözüm: Makineyi durdurun, kapağı açın, yükü elle dağıtın ve 2-3 parça havlu gibi dengeleyici ürün ekleyin. Ayrıca kapasiteyi aşmak da sıkmayı engelleyebilir; tamburun üst kısmında “nefes alan” boşluk kalmalıdır. Aşırı dolu makineler suyu boşaltsa bile yüksek devirde stabil kalamaz.
Önce basit ihtimalleri elemek, gereksiz zaman kaybını önler. Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın:
Makine sıkmaya geçmeden önce suyu tamamen boşaltmak zorundadır. Eğer makine suyu boşaltmıyorsa, sıkmayı başlatmaması normaldir. Bunun belirtileri: kazan içinde su kalması, programın bitmemesi, tahliye sırasında anormal uğultu, bazen de ekranda hata kodu.
İlk yapılacak iş pompa filtresi kontrolüdür (makinenin ön alt kısmında küçük kapak arkasında olur). Elektrik fişini çekin, yere bez koyun, filtreyi yavaşça açıp içinden çıkan suyu kontrollü alın. Filtrede bozuk para, toka, düğme, çorap parçası, tüy yumağı gibi yabancı cisimler çok sık görülür. Filtre temizlenince çoğu makine tekrar sıkmaya döner.
Tahliye hortumu da kontrol edilmelidir: Hortum çok yukarıda (aşırı yüksekte) konumlanmışsa suyu atmakta zorlanabilir; bükülme/ezilme varsa su akışı kesilir. Ayrıca gider hattı tıkalıysa makine suyu gönderemez; bu durumda lavabodan geri basma veya kötü koku gibi belirtiler olabilir.
Sıkma sırasında yüksek devir güvenlik riski taşıdığı için makine kapağı mutlaka kilitli olmalıdır. Kapak tam oturmazsa, kilit dili aşınmışsa ya da kilit mekanizması arızalıysa makine sıkmaya geçmeyebilir. Bazı makinelerde kapak kilidi bozulduğunda yıkama başlar ama sıkma aşamasında durabilir. Kapak çevresinde gevşeklik, “klik” sesinin gelmemesi, kilit ışığının yanmaması gibi belirtiler varsa bu ihtimal güçlenir.
Evde yapılabilecek kontrol: Kapak contasında (lastikte) kıyafet sıkışması var mı bakın; kapak mandal kısmında kırık/çatlak var mı kontrol edin. Kapak kilidi elektriksel bir parçadır; müdahale ederken güvenlik için cihazın fişi çekili olmalıdır.
Makine yıkamada yavaş döner ama sıkmada yüksek devire çıkamaz. Bu durumda motorun tork üretmesi veya tambura güç iletimiyle ilgili bir sorun olabilir. Kayış gevşemiş/kopmuş olabilir; bu durumda tambur çok rahat döner, bazen “boşta dönüyor” hissi verir. Motor kömürleri (bazı motor tiplerinde) aşındıysa sıkmada güç kaybı olur, makine devire çıkamaz, bazen kıvılcım kokusu/yanık kokusu görülebilir.
Bu tür arızalarda evde “kesin” teşhis zor olabilir. Ancak belirti olarak: sıkma anında motorun zorlanması, anormal ses, yüksek devir denemesi yapıp bırakması, tamburun yeterince hızlanamaması öne çıkar. Kayış ve motor işlemleri genelde sökme-takma gerektirdiği için güvenli yaklaşım teknik destek almaktır.
Makine sıkmaya geçiyor ama aşırı sarsılıyor, yürüyormuş gibi yer değiştiriyor, sonra kendini korumaya alıp sıkmayı iptal ediyorsa mekanik denge tarafı düşünülmelidir. Amortisörler zayıfladıysa kazan hareketi artar. Rulman bozulduysa sıkmada uğultu, metal sürtme, artan gürültü oluşur. Bu durumlar hem performansı düşürür hem de uzun vadede daha büyük hasara yol açabilir.
Makinenin ayaklarının yere sağlam bastığından ve terazide olduğundan emin olun. Zemin eğriyse sıkmada dengesizlik artar. Çok basit bir ayar bile sıkma sorununu çözer: Makineyi düz zeminde terazileyin, ayakları sıkın.
Aşağıdaki maddeler, “çamaşır makinesi sıkma yapmıyor” şikâyetinin en yaygın sebepleridir:
Her şey doğru görünüyor, su boşalıyor, kapak kilitleniyor ama makine yine de sıkmaya geçmiyorsa arıza sensör veya kontrol kartı tarafında olabilir. Devir sensörü (tachometer), su seviye sensörü (pressostat) veya elektronik kart, sıkma komutunu güvenlik gerekçesiyle iptal edebilir. Bu tür arızalarda bazen hata kodu görünür, bazen görünmez. Belirtiler tekrarlayıcıdır: her programda aynı noktada kalma, rastgele reset ihtiyacı, tuşların geç tepki vermesi gibi.
Evde yapılabilecek en güvenli işlem: Makineyi kapatıp fişini çekin, 5-10 dakika bekleyin, tekrar çalıştırın. Bazı geçici yazılımsal takılmalar bu şekilde düzelebilir. Ancak sorun devam ederse elektronik ölçüm ve parça kontrolü gerekir.
Şu durumlarda evde zorlamamak daha doğrudur:
Bu belirtiler, basit ayar sorunundan çok parça/sistem kaynaklı arızaya işaret eder ve geciktirmek daha büyük masraf çıkarabilir.
“Çamaşır makinesi sıkma yapmıyor” sorunu çoğu zaman program seçimi, dengesiz yük, filtre tıkanıklığı veya aşırı köpük gibi kolay çözülebilen nedenlerden kaynaklanır. Bu yüzden önce en basit kontrollerle başlayıp adım adım ilerlemek en mantıklısıdır. Eğer su boşaltma, kapak kilidi veya mekanik parçalarda sorun belirtileri varsa, güvenlik ve cihaz sağlığı için profesyonel müdahale tercih edilmelidir. Doğru teşhisle hem zaman kaybetmez hem de çamaşırlarınızı her yıkamada kuruya yakın çıkaracak sıkma performansına yeniden kavuşabilirsiniz.
